أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
507
قانون ( فارسى )
32 - قرص ديك ابزارها تأليف بيوطيوس ( سودرطيسوس - نسخه . ) اين قرص از جمله داروهاى بسيار ارزنده و خوب است كه در علاج قرحهء روده بسيار مفيد مىباشد ، اسهال را فورا بند مىآورد و در باز كردن اشتها بسيار اثربخش است . نسخه زعفران چهار مثقال ، سنبل هندى و رازيانهء شامى هريك چهار مثقال ، مرّ ، الواى هندى ، افشرهء گياه شنگ ، صمغ فيلزهره ، افشرهء اقاقيا ، افيون ، مازوى تازه و شاداب ، كتيرا و فلفل سفيد هر يك دو مثقال . همه را باهم در شراب بسرش و قرصهاى نيم مثقالى از آن بساز ! داروى كفلمهاى زير در علاج پوستاندازى روده و معده و در علاج بلغم شورمزه بسيار مفيد است . 33 - نسخه بزر ترتيزك بوداده ده درهم ، بزر ريحان هفت درهم ، مصطكى پنج درهم ، بزر مروخوش ده درهم ، بزر گندنا ( تره ) پنج درهم ، نشاستهء بوداده پنج درهم ، صمغ عربى بوداده هفت درهم ، گل ارمنى ده درهم . همه را ساييده درهم مخلوط كن ! مقدار تناولى سه درهم است . 34 - [ نسخه ] اگر در علاج پوستاندازى روده و معده ، قبل از مصرف داروى تناولى بيمار را وسيلهء روغن حيوانى و خون سياوشان حقنه كنى خوب است . تركيب دارويى ديگرى كه اگر مايهء حقنه شود در علاج خراجى كه تازه سربرآورده ، و در بركندن مادهء صفرايى و جلوگيرى از ساير مواد موذى در بدن مفيد است ، به قرار زير مىباشد : 35 - نسخه عدس ده درهم ، ثمر آس ، پوست انار و زالزالك هريك هفت درهم ، به تهى شده از دانه و گلابى هريك پانزده درهم . مازو پنج درهم . همه را با سه رطل آب و چهار اوقيه رب انار ميخوش و آبغوره بر آتش بگذار بپزد تا تنها يك رطل مىماند . آن را بپالاى و يكسوم پاليده را با يك مثقال گل ارمنى ، يك مثقال صمغ عربى ، سوختهء كاغذ ، اقاقيا و سفيداب هريك يك درهم مخلوط كن و بهم بزن و استعمال شود . داروى تركيبى ديگرى كه جالينوس پسنديده است و آن را در علاج كسانى به كار مىگرفته كه بيمارى ايلاوس داشتهاند . ايلاوس همان بيمارى است كه بيمار مدفوع خودش را قى مىكند . در هرحال اين دارو در هر نوع از انواع قولنج بسيار معالج خوبى است :